പ്രളയം, ഉരുൾപൊട്ടൽ, ചുഴലിക്കാറ്റ്… അപകടം വരും മുൻപ് ഫോണിലെത്തും മുന്നറിയിപ്പ്; ഇന്റർനെറ്റ് ഇല്ലാതെയും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രത്തിന്റെ സാചേത്, നിങ്ങളുടെ മൊബൈൽ എങ്ങനെ രക്ഷാകവചമാകും?

സംസ്ഥാനത്ത് കനത്ത മഴ തുടരുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലെ പേമാരിയിൽ ഇതിനകം 19 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായി. പത്തനംതിട്ടയിലും ഇടുക്കിയിലും മിന്നൽ പ്രളയ സാധ്യതാ മുന്നറിയിപ്പ് നിലനിൽക്കുന്നു. നദികൾ പലയിടത്തും അപായപരിധി കടന്നു, ആലപ്പുഴയിലെ മുട്ടാർ പഞ്ചായത്ത് പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ടു. ഈ ഗുരുതര സാഹചര്യത്തിനിടെ, മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങളും മുന്നൊരുക്കങ്ങളും വേണ്ടത്ര ഫലപ്രദമായോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്. അതിതീവ്ര മഴ പെയ്തിറങ്ങിയ പല മേഖലകളിലും ഓറഞ്ച് അലർട്ട് മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നും, ദുരന്ത ചരിത്രമുള്ള മലയോര മേഖലകളിൽപ്പോലും വേണ്ടത്ര ജാഗ്രത ഉണ്ടായില്ലെന്നും വിമർശനമുണ്ട്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, ജനങ്ങളുടെ ഫോണിലേക്ക് നേരിട്ട് അപായ മുന്നറിയിപ്പ് എത്തിക്കുന്ന സാചേത് സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ചയാകുന്നത്. പരമ്പരാഗത മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ പാളുമ്പോൾ, നേരിട്ട് ഓരോ പൗരന്റെയും കൈയിലുള്ള മൊബൈൽ ഫോണിലേക്ക് സൈറൺ ശബ്ദത്തോടെ മുന്നറിയിപ്പ് എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ഇത് ഉപയോഗിക്കാം എന്നത് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് ഇന്ന് ഏറെ പ്രധാനമാണ്.

ദുരന്തനിവാരണ രംഗത്ത് വൻ വിജയമായി മാറുകയാണ് ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ അവതരിപ്പിച്ച പുതിയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനമായ സാചേത്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ കേരളത്തിലുടനീളം പെരുമഴയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുന്നറിയിപ്പുകൾ അധികൃതർ നൽകിയിരുന്നു. എവിടെയെല്ലാം റെഡ് അലർട്ടുണ്ട്, എപ്പോൾ ശക്തമായ കാറ്റോടുകൂടിയുള്ള മഴ പെയ്യും തുടങ്ങി ബാധിക്കപ്പെട്ട ജില്ലകളിലെ മുഴുവൻ നിവാസികളിലേക്കും മുന്നറിയിപ്പ് സന്ദേശങ്ങൾ എത്തി. എസ്എംഎസ് ആയും വലിയ ശബ്ദത്തോടുകൂടിയുള്ള അറിയിപ്പായുമെല്ലാം ഈ ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പ് സന്ദേശമെത്തി.

ഇന്ത്യയിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിലും പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിലും ജനങ്ങൾക്ക് തത്സമയം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിനായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സംയോജിത സുരക്ഷാ അലേർട്ട് സംവിധാനമാണ് സാചേത് (SACHET). ‘ജാഗ്രത’ എന്നാണ് ഈ പേരിനർഥം. ദേശീയ ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റിയും (എൻഡിഎംഎ) കേന്ദ്ര ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പും (ഡിഒടി) സംയുക്തമായാണ് ഈ സംവിധാനം രൂപീകരിച്ചത്. ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പിന്റെ ഗവേഷണ വികസന സ്ഥാപനമായ സെന്റർ ഫോർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഓഫ് ടെലിമാറ്റിക്‌സ് (സി-ഡോട്ട്) ആണ് ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം വികസിപ്പിച്ചത്. 2021 ഓഗസ്റ്റിലാണ് സാചേത് രാജ്യവ്യാപകമായി ആദ്യം പ്രവർത്തനക്ഷമമായത്.

2026 മേയ് 2ന് കേന്ദ്ര കമ്യൂണിക്കേഷൻസ് മന്ത്രി ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയാണ് സാചേതിന്റെ പുതിയ ‘സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് അലേർട്ട് സിസ്റ്റം’ രാജ്യത്തിന് സമർപ്പിച്ചത്, കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായുടെ മാർഗനിർദേശപ്രകാരമായിരുന്നു ഇത്. അതേ ദിവസംതന്നെ രാജ്യവ്യാപകമായി ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ പരീക്ഷണവും വിജയകരമായി നടത്തി.

പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ എല്ലാവരിലേക്കും ജീവൻരക്ഷാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ എത്തിക്കുക എന്നതാണ് സാചേതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ചുഴലിക്കാറ്റ്, പ്രളയം, ഉരുൾപൊട്ടൽ, ഭൂകമ്പം, കാട്ടുതീ, ഇടിമിന്നൽ, സുനാമി തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സുരക്ഷാ അലേർട്ടുകൾ സാചേത് വഴി ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. വാതകച്ചോർച്ചയോ രാസവസ്തുക്കൾ മൂലമുള്ള അപകടങ്ങളോ പോലുള്ള മനുഷ്യനിർമിത അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിലും ഈ സംവിധാനം വഴി തത്സമയ സുരക്ഷാ നിർദേശങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ 36 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും നിലവിൽ ഈ സേവനം പൂർണമായി ലഭ്യമാണ്.

മൊബൈൽ ടവറുകളെയും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിവരങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം ഇന്റർനെറ്റ് കണക്റ്റിവിറ്റി ഇല്ലാതെയും പ്രവർത്തിക്കും. രണ്ട് പ്രധാന സാങ്കേതികവിദ്യകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്:

1. എസ്എംഎസ് മുന്നറിയിപ്പ്: ഇതിനകം രാജ്യത്തുടനീളം ദുരന്ത സമയങ്ങളിൽ 19ലധികം പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലായി 13,400 കോടിയിലേറെ എസ്എംഎസ് അലേർട്ടുകൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഈ സംവിധാനത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

2. സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് ടെക്നോളജി: ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ മൊബൈൽ ടവറുകളുടെ പരിധിയിലുള്ള എല്ലാ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്കും ഒരേസമയം അതിവേഗത്തിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കാൻ ഇതിന് സാധിക്കും. 2G മുതൽ 5G വരെയുള്ള നെറ്റ്‌വർക്കുകളിലും ഇത് പ്രവർത്തിക്കും. എയർടെൽ, ജിയോ, വോഡഫോൺ ഐഡിയ, ബിഎസ്എൻഎൽ എന്നീ പ്രധാന ടെലികോം കമ്പനികളുടെ ശൃംഖല വഴിയാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

നെറ്റ്‌വർക്കിലെ തിരക്കുകൾ കാരണം മുന്നറിയിപ്പ് സന്ദേശങ്ങൾ എസ്എംഎസ് ആയി എത്താൻ വൈകിയേക്കാം. എന്നാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് ഉച്ചത്തിലുള്ള സൈറൺ ശബ്ദത്തോടെയും വൈബ്രേഷനോടെയും മുന്നറിയിപ്പ് അലേർട്ടുകൾ എത്തിക്കാൻ സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിന് സാധിക്കും. ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ ‘എർലി വാണിങ്‌സ് ഫോർ ഓൾ’ സംരംഭവുമായി ചേർന്നുപോകുന്നതാണ് ഈ സംവിധാനമെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

വെബ് പോർട്ടലിന് പുറമെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ നിന്നോ ആപ്പിൾ ആപ്പ് സ്റ്റോറിൽ നിന്നോ സാചേത് മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ സൗജന്യമായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കാം. ഈ ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്തെ കൃത്യമായ ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പുകളും ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് (ഐഎംഡി) നൽകുന്ന ദൈനംദിന കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങളും പ്രവചനങ്ങളും തത്സമയം അറിയാൻ സാധിക്കും. മലയാളം ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ 12 പ്രധാന പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ ഈ ആപ്പ് ലഭ്യമാണ്. വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ അടിയന്തര ഹെൽപ്‌ലൈൻ നമ്പറുകൾ, ദുരന്തബാധിത പ്രദേശങ്ങളുടെ മാപ്പ് വിവരങ്ങൾ എന്നിവയും ആപ്പിലുണ്ട്. ഈ അലേർട്ടുകൾ കൃത്യമായി ലഭിക്കുന്നതിന് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുമ്പോൾ ലൊക്കേഷൻ അനുമതി നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

നഗരവാസികൾക്കും സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ ഉപയോക്താക്കൾക്കും അപ്പുറം ഫീച്ചർ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്നവരിലേക്കും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലേക്കും ഈ സംവിധാനം എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി എത്തുന്നു എന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വിഷയം. വർഷകാലത്ത് യഥാർഥ ദുരന്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ സംവിധാനം എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നത് വരും മാസങ്ങളിൽ വ്യക്തമാകും.